Yazı Detayı
20 Haziran 2019 - Perşembe 13:05 Bu yazı 246 kez okundu
 
ALIŞVERİŞ YAPILIRKEN OLUŞAN ZARAR VE BU ZARARDAN DOĞAN SORUMLULUK HAKKINDA TARİHSEL YORUM YAKLAŞIMI EŞLİĞİNDE KISA BİR SOHBET
AV. FURKAN AKTI
 
 

Toplumsal hayatın hızla gelişmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik olay ve problemlerin çözümünü, klasik borç doğurucu sorumluluk kaynakları olarak nitelendirilen, haksız fiil, sözleşme ve sebepsiz zenginleşme içerisinde bulabilme ve aynı unsurları bu yeni olay ve problemlere uygulayabilme hemen hemen imkansız hale gelmiştir. Kanunların çözüm öngöremediği bu tip durumlara, 19. yüzyılın sonlarına doğru doktrin kayıtsız kalınamayacağını anlamış, özü ve niteliği farklı yeni hukuki müessese ve sorumluluk türlerini belirleme yoluna gitmiştir. Bu yeni belirlenen sorumluluk türlerinden olan sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluğu (culpa in contrahendo) genel bir ifadeyle belirtmek gerekirse, sözleşme görüşmeleri aşamasında taraflardan birinin diğerine veya onun koruması altında bulunan kişilere, aralarında dürüstlük kuralı (MK. m. 2) gereğince ortaya çıkan güven ilişkisinin ihlali sonucu meydana gelen sorumluluktur.

                        Zira sözleşme görüşmelerine başlanmasıyla birlikte taraflar arasında temeli dürüstlük kuralına dayanan bir güven ilişkisi meydana gelir ve bu ilişki koruma yükümlerini de içerir. Bundan dolayı sözleşme görüşmelerinde taraflardan her biri veya yardımcıları, diğer tarafa veya onun himayesinde bulunan kişilerin şahıs ve mal varlıklarına zarar vermeyi engellemek için gerekli dikkat ve özeni göstermek ve koruma yükümlerine uymak zorundadırlar. Sözleşme öncesi koruma yükümlerinin ihlali, sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluğa sebebiyet verir. Diğer taraftan taraflar arasında bir hukuki ilişki söz konusu olduğunda, bunun ihlalinin haksız fiil olduğunu söylemek mümkün değildir. Çünkü haksız fiilde, zarar verici davranışın işlendiği aşamada taraflar arasında daha önce kurulmuş bir hukuki ilişki yoktur. Bu sebeple sözleşme görüşmelerindeki bir yüküm ihlali haksız fiil olarak nitelendirilemez. Sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk, yalnızca sözleşmenin geçerliliğine güvenden doğan zarardan (olumsuz zarardan) sorumluluğu değil, Medeni Yasa, m. 2,1’deki dürüstlük kurallarına dayanan “güven İlkesi”nden kaynaklanan karşı tarafın kişi ve mal varlığına zarar vermemek yolundaki davranış yükümüne aykırılıktan doğan sorumluluğu da kapsar. 

                        Gerçekte de; sözleşme bir süreçtir. Bir anda kurulup meydana gelen hukuki bir işlem değildir. Sözleşme kurulmadan önce taraflar sözleşmenin muhtevası, şartları, içerdiği hak ve yükümlülükler üzerinde görüşmeler yaparlar; bu görüşmeler kısa veya uzun sürebilir. Görüşmelerin başlamasıyla görüşmeciler arasında hukuki bir ilişki kurulur. Bu ilişki sözleşme benzeri bir güven ilişkisidir. Güven ilişkisi MK. m. 2/1’de düzenlenmiş bulunan dürüstlük kuralına dayanır. Buna göre görüşmeler esnasında görüşmecilerin sözleşmenin muhtevası ve şartları hakkında birbirlerini aydınlatması, dürüstlük kuralına uygun davranması, birbirlerinin kişilik ve mal varlığı değerlerine zarar vermemek için gerekli özeni göstermesi, koruma yükümlülüklerine uyması gerekir. Görüşmeciler bu yükümlülüklere kusurlu olarak aykırı davranıp, görüşmelerin başlamasıyla aralarında kurulmuş bulunan güven ilişkisini ihlal ettikleri takdirde bundan doğan zarardan sorumludurlar.

                        O halde, sözleşme görüşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlığın; haksız fiil kurallarına göre değil, sözleşme hukuku çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği kuşkusuzdur. Çünkü, davacıya mağazada satın almak istediği eşyaların gösterilmesi isteği ve bu isteğin kabulü, bir satım olup, böylece hukuksal işlem niteliğinde bir sonuç meydana getirmek amaçlanmaktadır. Bu ise, sırf hatır için, lütfen ve nezaket icabı olarak yapılan işlerdekinin tersine, yalnızca eylemsel bir olaydan ibaret olmayıp, taraflar arasında satımı hazırlayan sözleşme benzeri karakterde bir hukuksal ilişki doğurmuş; bu ilişki de, satıcının ve satım alma isteklisinin malın gösterilmesi ve incelenmesinde öbür tarafın sağlığı ve malı için gereken özeni göstermekle yükümlü olması bakımından hukuksal işleme ilişkin yükümlülükler getirmiştir.

                        Buradan yola çıkarak tüketici kavramına değinmek gerekirse, bu kavram tüketicinin korunmasında temel hareket noktası olması nedeniyle, tüketiciyi korumaya yönelik politikaların oluşturulması bakımından büyük önem taşımaktadır. Gerçekten de, tüketicinin korunması gerektiği düşüncesi, öncelikle, mal ve hizmeti sunanlara karşı tüketicinin daha elverişsiz bir konumda olması vakıasından kaynaklanmıştır. Daha açık bir ifade ile, tüketicinin dahil olduğu sosyal ve hukuki bir ilişkide, ilişkinin ekonomik ve sosyal bakımdan zayıf tarafını oluşturduğu ve ekonomik ve hukuki anlamda tecrübesiz bir konumda bulunduğu gerçeği tüketicinin korunması fikrinin odak noktasını oluşturmuştur. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre; tüketici, bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, Kanun Koyucu tüketici kavramını tanımlarken bir mal veya hizmetin özel amaçlar satın alınması ve nihai olarak kullanılması ölçütleri yanında, tüketicinin sadece gerçek kişi değil tüzel kişi de olabileceğini işaret etmiş, ayrıca malın satın alınması yanında hizmetlerden yararlanılmasını da tüketim kapsamı içinde değerlendirmiştir.

                        Aynı Kanun’un 4822 Sayılı Kanun’la değiştirilen 3. maddesinin (h) bendinde, “Tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlemi” ifade eder, şeklinde tanımlanmıştır. Bu düzenleme sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluğun (culpa in contrahendo) tüketici hukukundaki yansımasıdır. Yukarıda da belirtildiği üzere sözleşme bir süreç olup, bir anda kurulup meydana gelen bir hukuki işlem değildir. Sözleşme kurulmadan önce de taraflar sözleşmenin muhtevası, şartları, içerdiği hak ve yükümlülükler üzerinde görüşmeler yaparlar; bu görüşmeler kısa veya uzun sürebilir. Bu bağlamda, davacıya mağazada satın almak istediği eşyaların gösterilmesi isteği ve bu isteğin kabulü, bir icap- kabul niteliğinde olup, hukuksal işlem niteliğinde bir sonuç meydana getirmek amaçlanmaktadır. Bu aşamada davacının vücut bütünlüğüne, davalı veya yardımcıları tarafından verilen bu zararı, davalı sözleşme görüşmelerinden doğan sorumluluk uyarınca karşılamalıdır. Yine aynı Kanun’un 23. maddesi’nde bu Kanun’un uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağı düzenlenmiştir.

Konu hakkında detaylı bilgi için 05538262323 numaralı telefondan yahut av.furkanakti@gmail.com adresinden ulaşabillirsiniz.

 
 
 
Etiketler: ALIŞVERİŞ, YAPILIRKEN, OLUŞAN, ZARAR, VE, BU, ZARARDAN, DOĞAN, SORUMLULUK, HAKKINDA, TARİHSEL, YORUM, YAKLAŞIMI, EŞLİĞİNDE, KISA, BİR, SOHBET,
Yorumlar
Diğer Yazılar
COVİD 19(CORONA) SALGINI NEDENİYLE EKONOMİK OLARAK SIKINTIYA DÜŞEN VATANDAŞLARIMIZ, İŞYERİ VEYA EV KİRALARINDA İNDİRİM YAPILMASINI MAHKEME ARACILIĞIYLA İSTEYEBİLECEKTİR
MARKA HAKKINA TECAVÜZ SAYILAN FİİLLER VE TECAVÜZÜN GERÇEKLEŞMESİ HALİNDE HAK SAHİBİNİN BAŞVURACAĞI YOLLAR HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
KREDİ SÖZLEŞMELERİNE EK OLARAK YAPILAN DEPREM VE SAİR SİGORTA POLİÇELERİNİN SÜRESİNİN DOLMASI HALİNDE YENİLEME YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN KİMDE OLACAĞI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
ANONİM ŞİRKETİN SONA ERME NEDENLERİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
KİRA BORCUNU ÖDEMEYEN KİRACININ TAHLİYESİNDEKİ EN ETKİLİ YÖNTEM HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
BİR ARACA, SUÇTA KULLANILDIĞI İHTİMALİNE DAYANILARAK HAKSIZ YERE EL KONULMASI VE ARAÇ SAHİBİNİN TAZMİNAT HAKKI HUSUSUNDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN SARSILMASI NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI VE KUSURUN ETKİSİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNU’NA UYGUN OLARAK VERİ SORUMLULARI SİCİLİ’NE KAYDOLMAYANLARA VE KANUNUN ARADIĞI SORUMLULUKLARI YERİNE GETİRMEYENLERE VERİLECEK CEZALAR HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
BONO, POLİÇE, ÇEK GİBİ SENETLERİNDEKİ “MALEN” VE “NAKDEN” KAYITLARININ NİTELİĞİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
HAKSIZ TAHRİK KAVRAMI VE ALINACAK CEZAYA ETKİSİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
İŞÇİNİN DAVRANIŞLARINDAN VE YETERLİLİĞİNDEN KAYNAKLANAN NEDENLERLE İŞ SÖZLEŞMESİNİ FESHETME HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
YAĞMA VE HIRSIZLIK SUÇLARININ MEYDANA GELİŞ FARKLARI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
EDEPSİZ, AHLAKSIZ ŞEKLİNDEKİ ÖZELLİKLE SOSYAL MEDYA ÜZERİNDEM SÖYLENEN SÖZLERİN HAKARET SUÇUNU OLUŞTURUP OLUŞTURMAYACAĞI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
BANKA VEYA KREDİ KARTLARININ KÖTÜYE KULLANILMASI SUÇU VE BU ESNADA OLUŞABİLECEK DİĞER SUÇLARIN BİRLİKTE AKIBETİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
VÜCUTTA KEMİK KIRIĞI OLUŞTURAN BİR YARALAMADA, KIRIĞIN DERECESİNE GÖRE CEZADA ARTIRIM YAPILMASI GEREKTİĞİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
HAKİMLERİN HAKSIZ TUTUKLAMA NEDENİYLE TAZMİNAT SORUMLULUĞU VE HAKİMLERİ BAĞLAYAN YASA ÜSTÜ KURALLAR HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ HİSSE DEVRİNDEN SONRA ŞİRKETE AİT BORÇLARDAN SORUMLU OLUP OLMAYACAĞI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
KREDİ ÇEKEN BİR KİMSENİN ÖLMESİ HALİNDE KALAN BORCUNA NE OLACAĞI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
İŞ HUKUKUNDA FAZLA ÇALIŞMA VE FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA ARASINDAKİ FARKLAR VE KARŞILIK ÜCRETLERİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
KASTEN ÖLDÜRME SUÇU ÜZERİNDEN CEZA HUKUKUNDA SUÇA AZMETTİRME HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
SAHTE OLDUĞU ANLAŞILAN BELGELER İLE YAPILAN TÜM İŞLEMLERDE, KAMU HİZMETİ YAPAN NOTERİN HUKUKİ SORUMLULUĞU HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
YAKINLARINDAN BİRİNİN ÖLÜMÜNE TAKSİRLE NEDEN OLAN BİRİNE YÖNELİK BİR CEZAYA HÜKMEDİLMESİNİN GEREKSİZ KALACAĞI HALLER HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
SİGORTA BİLDİRİMİ YAPILMADAN YAHUT SİGORTA PRİMİ YATIRILMADAN ÇALIŞTIRILAN İŞÇİLER VE BU HAKSIZLIĞI DÜZELTME YOLU OLAN HİZMET TESPİT DAVASI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
DOLANDIRICILIK SUÇU VE BU SUÇUN BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN KULLANILMASI SURETİYLE İŞLENMESİ (Ceza-Bilişim Hukuku) HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
BOŞANMA DAVASINDA EŞİT KUSURLU VE DAHA AZ KUSURLU EŞ AYRIMI VE BU AYRIMIN MADDİ-MANEVİ TAZMİNATA ETKİSİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
BİR KİŞİYİ DEFALARCA BIÇAKLAMANIN KASTEN YARALAMA SUÇUNU MU? YOKSA KASTEN ÖLDÜRMEYE TEŞEBBÜS SUÇUNU MU? OLUŞTURACAĞI HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
EŞLERİN AYRI YAŞAMASI HALİNDE, HANGİ KOŞULLARDA HANGİ EŞE NAFAKA ÖDENMESİ GEREKTİĞİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
ŞÜPHENİN VARLIĞI HALİNDE UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDE TİCARETİ SUÇUNDAN MI, KULLANIMI SUÇUNDAN MI HÜKÜM VERİLMELİDİR ?
İŞÇİNİN ÇALIŞMA KOŞULLARINDA ESASLI DEĞİŞİKLİK YAPILMASI VE OLASI NETİCELERİ HAKKINDA KISA BİR HUKUKİ SOHBET
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Başakşehir FK
69
0
5
9
20
34
2
Trabzonspor
65
0
5
11
18
34
3
Beşiktaş
62
0
10
5
19
34
4
Sivasspor
60
0
8
9
17
34
5
Alanyaspor
57
0
9
9
16
34
6
Galatasaray
56
0
8
11
15
34
7
Fenerbahçe
53
0
11
8
15
34
8
Gaziantep FK
46
0
10
13
11
34
9
Antalyaspor
45
0
11
12
11
34
10
Kasımpaşa
43
0
15
7
12
34
11
Göztepe
42
0
14
9
11
34
12
Konyaspor
36
0
14
12
8
34
13
Gençlerbirliği
36
0
16
9
9
34
14
Çaykur Rizespor
35
0
19
5
10
34
15
Denizlispor
35
0
17
8
9
34
16
Yeni Malatyaspor
32
0
18
8
8
34
17
Kayserispor
32
0
18
8
8
34
18
MKE Ankaragücü
32
0
16
11
7
34
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Haber Yazılımı